Câu hỏi thường gặp

 

Câu hỏi thường gặp

General Questions

VÌ SAO PHẢI CHỐNG THẤM GỐM BÀU TRÚC?
Bạn cứ hình dung trên một chiếc bình gốm Bàu Trúc có hằng hà sa số những lỗ nhỏ li ti mà mắt thường không nhìn thấy. Chỉ cần đựng nước nửa tiếng sau, nước đã ngấm qua các mao mạch ra ngoài ướt bình. Đặc thù cách làm truyền thống của Bàu Trúc (đốt rơm nung lộ thiên) là điểm mạnh, nhưng lại là hạn chế. Để cho một chiếc bình kết men, phải đảm bảo nung khoảng hơn 1300 độ C trở lên. Thế nhưng, việc người Chăm nung ngoài trời, không khí loãng đã khiến cho nhiệt độ tối đa của gốm Bàu Trúc chỉ khoảng 800 độ C. Bởi vậy mới nói gốm Bàu Trúc là gốm nung non, không tráng men, chính xác hơn là không thể tráng men. Gần đây, có một số hộ trong làng Bàu Trúc cách tân, nung gốm bằng lò trấu kín hơn, nhưng hầu như chỉ giải quyết vấn đề râu ria như đỡ khói bụi hay tiết kiệm nguyên liệu… chứ vẫn chưa giải quyết được vấn đề nhiệt độ nung. Gốm non vẫn hoàn non. Do đó, gốm Bàu Trúc dễ vỡ, nhất là khi di chuyển xa, và chúng thấm nước 99,99%. Vậy là từ trước đến nay, gốm Bàu Trúc chủ yếu để chưng, ngắm với điểm mạnh hỏa biến độc đáo, nhiều kiểu dáng lạ mắt, cắm hoa khô… chứ chưa dùng cắm hoa tươi được. Có nhiều người Sài Gòn từng mang bình về mua keo chống thấm trộn hồ thử tráng nhưng…. trật lất. Thấm vẫn hoàn thấm.   Nhưng chúng tôi đã nghiên cứu thành công phương án chống thấm hoàn thiện với tổ hợp nhiều hợp chất chống thấm, trải qua 3, hoặc kỹ hơn là 4 công đoạn, khá tỉ mỉ và vất vả, đòi hỏi thời gian vài ngày. Kỹ thuật chống thấm tối ưu nhất là tạo giá trị sử dụng trong khi vẫn cố gắng giữ chất mộc mạc truyền thống của nó tối đa có thể (giữ mộc ở bên ngoài bình và không đổi màu ở bên trong bình). Javic cà phê số 5 Trần Quý Khoách quận 1 là không gian đầu tiên trưng bày gốm Bàu Trúc chưng được hoa tươi ở Sài Gòn. Có người nói việc chống thấm cho gốm Bàu Trúc phá vỡ truyền thống của nó. Nhưng theo tôi, số đó không nhiều. Hãy nghĩ xem, khi những chiếc bình gốm Bàu Trúc như những vị sứ giả vào từng nhà ở Sài Gòn và nhiều nơi nữa. Phần đông rất thích thú khi những chiếc bình vốn đã tuyệt vời nay lại có thể cắm được hoa tươi.  
VÌ SAO BÌNH HOA BỊ MÉO?
Bình hoa Bàu Trúc là sản phẩm handmade của nghệ nhân Chăm Ninh Thuận. Ở đó, nghệ nhân không dùng bàn xoay như những dòng gốm khác mà họ tự đi quanh bàn. Tức là bàn đứng yên chỉ có người xoay. Do sản phẩm làm bằng tay, dù cho cố gắng làm giống mẫu, nhưng các bình luôn có xê xích tỉ lệ vài phân là chuyện thường. Để tìm hai bình hoa đồng dạng về kích cỡ (và màu sắc) là điều cực khó, nếu không muốn nói là không thể xảy ra. Bên cạnh đó, khi đem những chiếc bình nung trong rơm suốt 10 tiếng, nhiệt độ sẽ làm những chiếc bình bị cong vênh tự nhiên.  
“LÊN NƯỚC” TỰ NHIÊN LÀ GÌ?
Người ta nói, chơi (chưng) gốm Chăm Bàu Trúc cũng như chơi đồ gỗ ở chỗ, muốn nó lên nước tự nhiên, nhẵn bóng tự nhiên thì phải chăm chút lau chùi thường xuyên cho nó để sản phẩm luôn sáng, sạch bụi bẩn. Sự thú vị của gốm Bàu Trúc ở chỗ: nó không nung trong lò mà đốt rơm lộ thiên và không dùng men tráng bên trong lẫn bên ngoài. Do đó, nó rất mộc mạc. Ai thích sự mộc mạc dân dã, phong cách nghệ thuật cổ điển có thể sẽ yêu gốm Chăm làng Bàu Trúc từ cái nhìn đầu tiên. Một số sản phẩm gốm Bàu Trúc như đồ đựng tinh dầu, heo rùa… bỏ ống tiết kiệm, bình hoa, tượng,… bạn cầm thường xuyên và mồ hôi tay của bạn ngấm vào lâu ngày sẽ khiến sản phẩm sáng bóng một cách tự nhiên. Bạn có thể cảm nhận được sự khác biệt trước và sau khi sản phẩm được bạn “chăm sóc” kỹ lưỡng và chắc rằng bạn sẽ ngày càng yêu quý chúng hơn đấy. Bên cạnh đó, nhiều người thường xuyên dùng khăn nhúng nước vắt khô để lau chùi thường xuyên cho sản phẩm. Gốm “lên nước” bóng đẹp khi sạch bụi và lớp ướt của khăn cứ thấm dần vào từng thớ gốm ngày này qua ngày khác.
X